Nederlandse accijnspolitiek brengt het voortbestaan van lokale brouwerijen in gevaar – bieraccijns ligt nu al tot ruim acht keer hoger dan in Duitsland. Kleine, onafhankelijke brouwerijen hebben het om verschillende redenen al moeilijk. Stijgende kosten, toenemende regelgeving en een veranderende biermarkt zetten de bedrijfsvoering onder druk, terwijl de rendementen doorgaans beperkt zijn. Daarbij zijn kleine brouwerijen voor hun omzet sterk afhankelijk van hun directe omgeving, vaak binnen een straal van circa 25 kilometer rond de brouwerij. Juist daardoor worden brouwerijen in de grensregio extra hard geraakt door de hoge Nederlandse bieraccijns: hun klanten wijken steeds vaker uit naar Duitsland of België, waar de bieraccijns aanzienlijk lager ligt. De voorgenomen verdere verhoging van de bieraccijns per 1 januari 2027 is dan wel het laatste waar deze brouwers op zitten te wachten. Iedere verdere verhoging vergroot het prijsverschil met de buurlanden en daarmee het concurrentienadeel van juist de kleine brouwerijen in de grensregio.

Uit onderzoek blijkt dat de bierverkopen in grensregio’s sinds de verhoging van de bieraccijns sterker zijn gedaald dan in de rest van Nederland. Aan de Duitse grens zijn de effecten het grootst. Voor een vergelijkbaar bier ligt de Nederlandse accijnsafdracht inmiddels tot ruim acht keer hoger dan in Duitsland. Een verdere verhoging van de Nederlandse bieraccijns vergroot dit verschil alleen maar. Daar komt bij dat de Duitse regering heeft besloten de bieraccijns niet te verhogen.

Nederlandse brouwers betalen tot ruim acht keer meer accijns dan hun Duitse collega’s. Kleine brouwerijen krijgen in Nederland slechts 7,5% korting op het reguliere accijnstarief, terwijl Europese regelgeving landen toestaat om kleine brouwerijen een korting van maximaal 50% te geven. Duitsland en België benutten die ruimte voor kleine brouwerijen volledig. Nederland kiest er daarentegen voor om slechts 7,5% korting te geven. Nederland behoort daarmee tot de landen die kleine brouwerijen fiscaal het minst tegemoetkomen. Volgens CRAFT is deze kortingsregeling geen luxe, maar noodzakelijk om de hogere productiekosten en hogere belastingdruk van kleine brouwerijen ten opzichte van grote industriële brouwerijen enigszins te compenseren. “Kleine brouwerijen produceren op veel kleinere schaal en hebben daardoor structureel hogere kosten per liter. Juist daarom is een gerichte accijnskorting van belang om een deel van dit schaalnadeel te compenseren. Nederland is hierin echter opvallend zuinig: waar kleine brouwerijen in Duitsland en België tot 50% korting op de accijns krijgen, bedraagt de korting in Nederland slechts 7,5%. Tegelijkertijd ligt ook de Nederlandse basisaccijns aanzienlijk hoger. In de grensregio’s worden de gevolgen daarvan extra duidelijk, daar is sprake van een zeer ongelijk speelveld”, zegt Hans Noorman, voorzitter van CRAFT.

Het kabinet maakt lokale brouwers kwetsbaar

CRAFT waarschuwt dat het huidige beleid kleine, lokale ondernemers verder onder druk zet en uiteindelijk uit de markt drukt. Onafhankelijke brouwerijen zijn sterk verbonden met hun omgeving. Het zijn niet alleen werkgevers en producenten, maar ook samenwerkingspartners van lokale horeca en retail en maatschappelijk betrokken ondernemers die bijdragen aan de leefbaarheid en economie van hun regio. “Het gaat hier niet alleen om de verkoop van een paar biertjes over de grens. Het Nederlandse beleid zet lokale ondernemers die diep geworteld zijn in hun gemeenschap steeds verder op achterstand. Als consumenten hun bier over de grens kopen, verdwijnt niet alleen omzet bij Nederlandse brouwers, horeca en retail, maar ook de bijbehorende belastingopbrengst naar het buitenland,” aldus Noorman.

Trek verhoging in en zorg voor gelijk speelveld

CRAFT roept het kabinet op om de voorgenomen verhoging van de bieraccijns in te trekken en te zorgen voor een eerlijker speelveld voor kleine brouwerijen. De branche kan zich geen beleid veroorloven dat kleine, lokaal gewortelde ondernemers eerst financieel onder druk zet en vervolgens ziet verdwijnen.